Үй тұрғынына

Сіз жарна төлейсіз, сондықтан олардың қайда жұмсалатынын білуге құқығыңыз бар. Үйіңіздің сметасы, сатып алу жоспары, жарияланған сатып алулар мен қол қойылған шарттар ашық — тіркелусіз, кірусіз және төрағадан сұрамай-ақ қолжетімді.

Қайдан қарау керек

Үй парағы. Басты парақтағы іздеу өрісіне үйдің мекенжайын немесе МИБ-іңіздің атауын енгізіңіз — үй қосылған болса, сол жерден оның парағына тікелей өтесіз. Үйді МИБ-іңіздің парағынан немесе сатып алулар тізілімінен да табуға болады. Үй парағында мыналар көрінеді:

жылға бекітілген смета — шығыс бағыттары бойынша («Тазалық және санитарлық жағдай», «Қауіпсіздік…»), әрқайсысы бұйрықтағы тұжырымдармен шығыс баптарына ашылады; жанында әр бағыт бойынша қанша сатып алу жүріп жатқаны және қанша шарт жасалғаны көрінеді, ал қол қойылған сметаның баспа нысаны сілтеме арқылы ашылады;
жиналыс бекіткен жарна мөлшері және хаттама деректемелері;
биыл нені сатып алу жоспарланғаны, қазір қандай сатып алулар жүріп жатқаны, баға қалай ізделгені, өткендері немен аяқталғаны және қандай шарттар жасалғаны — мұның бәрі парақтың төменгі жағында, қойындылары бар бір тізімде көрсетілген.

Үй іздеуде табылмаса

Бұл сіздің үйіңіз порталға әлі қосылмағанын білдіреді. Мұны тек МИБ төрағасы немесе басқарушы компания ғана жасай алады — тіркелу ЭЦҚ арқылы жүреді және тегін.

Іздеу өрісінің астында портал мекенжайыңыз бен сілтемесі бар дайын хабарлама көрсетеді: оны көшіріп алып, үй чатына жіберіңіз. Одан әрі шешім көршілер мен төрағаға қалады — портал төрағаны мәжбүрлей алмайды, бірақ мұның тұрғындарға не үшін керегін көрсете алады.

Ұйым парағы. МИБ-іңіз, жай серіктестігіңіз немесе басқарушы компанияңыз: жоғарыда жылдың ақшасы — бекітілген смета, одан жоспарда қанша бөлінгені, қанша сомаға шарт жасалғаны және актілер бойынша қанша төленгені. Төменде — байланыстар, басқарудағы үйлер, барлық сатып алулар мен шарттар.

Тізбекті қалай оқу керек

Үйдің ақшасы бір жолдан өтеді, әр буын алдыңғысына сілтеме жасайды:

Жиналыс сметаны бекітті — қанша ақша және не үшін.
Жоспарда тармақ пайда болды — нақты не сатып алынады және қашан.
Сатып алу жарияланды — шарттар барлығына көрінеді, мердігерлер өтінім береді.
Хаттама жеңімпазды анықтады — бағасымен және өтінімдер құрамымен.
Шарт — нақты соманың міндеттемесі, қол қойылған құжаттың PDF нұсқасымен.
Актілер — жұмыстың орындалғанын растайды.

Егер бір буын түсіп қалса, бұл көрінеді. Шарт сатып алусыз пайда бола алмайды, ал сатып алу — сметаның шегінде бекітілген жоспар тармағынсыз мүмкін емес.

Нені оқыған жөн

Шарт парағы ең маңызды сұраққа бірден жауап береді: құны қанша, жоспарға қарағанда қанша үнемделгені және актілермен қанша қабылданғаны. Төменде — тараптар, шарттар, заттар және әрқайсысының төлем күні көрсетілген актілер тізімі.
Жоспар тармағының парағы уәденің немен нәтижеленгенін көрсетеді: шарттармен қанша жабылғаны, осыдан үйде қанша қалғаны, ал одан кейін — баға қалай ізделгені, қандай сатып алулар жарияланғаны және олар немен аяқталғаны.
Смета тек жоспарды ғана емес, орындалуын да көрсетеді: бап бойынша қандай сомаға шарт жасалғаны және актілермен қанша қабылданғаны.
Бекітілген жоспарға енгізілген түзетулер тізімде белгіленеді, ал нақты не өзгергені тармақ парағында жазылған. Байқаусыз өзгеретін жоспар ешнәрсеге кепілдік бермейді.
Бір көзден сатып алудың негіздемесі әрқашан жарияланады: конкурс болмаса, себебін оқи аласыз.

Не көрінбейді

Мердігерлердің ашылғанға дейінгі өтінімдері — оларды төрағаны қоса алғанда ешкім көрмейді. Әйтпесе бағаны «өз адамына» айтып қоюға болар еді.
Коммерциялық ұсыныстардағы бағалар — бұл баға туралы келіссөз, ақша туралы шешім емес.
Жобалар — әлі шешілмеген нәрсе уәде болып саналмайды.

Бір нәрсе сәйкес келмесе

Портал асып кетулерді де көрсетеді: шығын бекітілген сметадан асып кетсе, бұл үй парағында көрінеді. Неге олай болғаны туралы сұрақтар төраға мен тексеру комиссиясына қойылады — портал фактілерді тіркейді, ал шешімді жиналыс қабылдайды.